|
A, VRITEN PĖLLUMBAT BRE
Shkruan: Dr.Besnik R.Bardhi
Nė rrugėn e gjatė tė shtegtimit drejtė pavarėsisė , shumė vėnde tė botės kanė
disa veēori tė cilat e karakterizojnė historinė e shtetėzimit tė tyre. Pa dyshim,
kjo histori e lavdishme e tyre shėnohet me simbole, data dhe ngjarje tė
rėndėsishme. Forma mė konkrete e prezantimit tė njė pjese tė historisė, pėr ēdo
popull, ėshtė ngritja e pėrmendorėve dhe momumenteve nė vende tė caktuara,
kryesisht nė lokacionet ku heronjėt dhe dėshmorėt e kombit, ranė nė luftėra tė
pėrgjakshme, pėr atdhe dhe liri.
Si ēdo vend tjetėr nė botė, edhe Kosova po e krijon dhe shėnon historinė e saj
tė lavdishme, me njė ndryshim shumė absurd nga tė tjerėt. Kėtu kėrkohet nga ne,
qė kriminelėve serb tė ju bėhet e mundshme kthimi nė vendin e krimit, nė mėnyrė
qė tė "shijojnė" bukurinė e kėtyre momumenteve tė shenjta shqiptare, ende pa u
tharė gjaku i atyre qė u flijuan pėr lirinė e kėsaj toke!.
Padyshim kjo situate anakronike, shkakton probleme serioze jo vetėm pėr
historianėt dhe pedagogėt, qė pregadisin brezat e rinjė, por edhe pėr prindėrit
qė rrisin dhe edukojnė pasardhėsit e tyre. Sot falė burimeve tė ndryshme tė
informimit, brezat e rinjė marrin informacione nga mė tė ndryshmet dhe ėshtė
vėshtirė tė manipulohet mė tė vėrteten.
Gjatė vizitave tė shpeshta, qė sipas zakonit i bėjme varrezave tė mė tė dashurve
tanė, ajo gjė qė ju tėrhoqi vėmendjen fėmijeve tė mi, Medlines ( 6) dhe Betimit
(4), ishte pėrmendorja e viktimave tė masakrės nė Familjen Vejsa, ku u masakruan
22 fėmijė dhe gra, nga kriminelėt serbė dhe mercenarė rusė mė 1.04.1999, nė
Gjakovė. Ajo pėrmendore ndodhet fare pran varrit tė babait tim.
Pyetja qė mė bėri vajza ime Medlina , ishte shumė prekėse dhe interesante. Babi,
mė tha: Pse kan vdekur kaq shumė fėmijė? Unė si prind njė herė u hamenda dhe
desha ti bishtėroj pėrgjegjės. Nė ato momente isha i befasuar dhe i pa
pregaditur nė reagimin e vajzės sime. Shumė gjėra mė kaluan me shpejtėsi nėpėr
kokė, por prap erdha nė pėrfundim se duhet gjithėsesi tė jap pėrgjegje korrekte
( edhe pse ndoshta pergjegja ime bie ndesh me qėndrimet e politikės sė UNMIK-ut
dhe politikės redaktoriale tė disa mediave tona nė Kosovė). Fėmijėve te mi iu
tregova tė vėrtetėn. Ju thashė se kėtė krim tė rėndė, e kishin bėrė kriminelėt
serbė gjatė luftės sė fundit nė Kosovė, dhe se kjo ishte ngjarja mė tragjike nė
qytetin e Gjakovės gjatė periudhės sė luftės.
Kjo ishte ora e parė e historisė pėr fėmijėt e mi. Medlina dhe Betimi, me njė
seriozitet tė pa zakont pėr moshėn e tyre, u afruan ngadal dhe me kujdes
pėrqafuan imazhet e portreteve tė foshnjeve tė vrara, nė granitin e zi tė
pėrmendorės.Edhe kėto foshnje tė pa fajshme, si nė mbarė Kosovėn, u flijuan pėr
Kosovėn e lirė. Kjo skenė homazhi, qė bėnė fėmijet e mi pėr bashkėmoshatarėt e
tyre, mė trazoj shpirtin dhe mezi u kėndella. U mundova me kotė tė fsheh lotėt .
Arsyeja pse nuk desha tė tregoj tė vėrtetėn pėr kėtė ngjarje tė hidhur, ishte e
lidhur me fėmijėrinė time. Edhe unė, po nė kėtė moshė, dėgjoja dėshmi tė
llahtarshme nga pleqėrit tanė pėr masakrat serbe tė bėra nė atė kohė. Qė nė
moshė tė re isha nė dijeni pėr krimet qė kishin bėrė okupatorėt sllavė nė trevat
tona. Kisha krijuar imazhin e saktė dhe pa subjektivizėm, pra ashtu si e kan
merituar falė veprimeve tė tyre.
Unė si prind, isha nė dilema tė mėdha nė ato ēaste si tė veproja. Qėllimi ishte
tė mos ngarkojė vetėdijėn e fėmijėve tė mi, mirėpo ata, herėt apo vonė do tė
kuptojnė realitetin e hidhur. Krimet e bėra nuk mund tė mshifen kurrė.
Medlina dhe Betimi, atė ditė, mė detyruan tė lexoj dhe emrat e gjithė fėmijėve
tė vrarė.Ju lexova dhe thėnjėn e poetit tonė tė madh Ali Podrimja, qė ishte e
shkruar nė atė pėrmendore:
A vriten pėllumbat bre ?
Pas kėsaj ngjarje, sa herė udhėtojmė viseve tė ndryshme tė Kosovės dhe kalojmė
pran monumentėve dhe lapidarėve kushtuar dėshmorėve tė kombit, kėrkojnė nga unė
shpjegime. Pėrgjegjet e mia pėrsėriten ashtu si ėshte pėrsėritur dhe historia
jonė.
Sa herė degjojnė emisonet e lajmeve nė media, sidomos ne TV, ku pėrmenden
kthimet e serbėve nė Kosovė, fėmijėt e mi struken afėr meje tė shqetėsuar dhe me
pyesin:
Babi kur tė kthehėn serbėt nė Kosovė, a do tė na vrasin edhe ne si vėllėzėrit
dhe motrat tona nė mbarė Kosovėn ?!!!.
Unė kėsaj pyetje nuk isha nė gjendje mė t'i jap pėrgjegje edhe pse historia
ėshtė mėsuesja e jetės. Babi po pret pėrgjegje edhe vetė pėr kėtė, po"shpresojmė"
nė vėllazėrim - bashkimin e moderuar tė quajtur multietnicitet. Bashkėjetesa
ėshtė shenjė e njė mjedisi tė popujve tė emancipuar, dhe jo e popujve me
hipoteka tė errėta nga e kaluara. Kjo ėshtė e mundshme tė realizohet me njerėz
tė ndershėm, por jo me ish fqinjėt e parė kolonizatorė serbomalazias , tė cilėt
bėnė krime tė rėnda ndaj shqiptarėve dhe mbetėn tė pa ndėshkuar para ligjit. Nė
mbarė Kosovėn po mbjellen " fidane " tė quajtura enklava, tė cilat dikur nė
kohėn e agrarit tė famshėm i quanin koloni. Gjuha ėshtė shkencė qė evaluon
padyshim, sidomos kur jane nė pyetje standardet ( e dyfishta ) !!!.
Pyes vetėn, si do tė shpjegohėm para fėmijėve tė mi, nėse nesėr shetisin tė lire
rrugėve tė qytetit tim, ata qė para gjashtė viteve kryen masakra shtazarake dhe
i lanė me gjak rrugėt e kėtij qyteti. Si do tė arsyetohem para tyre pėr vrasėsit
e fėmijėve nė Familjen Vejsa. Dikush po mendon se ne harruam shpejtė tė kaluarėn.
Viktimat e pafajshme janė ata tė cilėt nė vazhdimsi trokasin nė ndėrgjegjėn tonė.
Janė me mijėra djemė dhe vajza qė dhanė jetėn pėr kėtė tokė. Amaneti i tyre
duhet ēuar nė vend.
Kosova ka paguar shumė shtrenjtė lirinė e vetė, dhe ėshtė e pjekur tė fitoj
pavarėsinė e plotė, ndėrsa kushtet duhet tė ju mbesin armiqėve tė saj.
Dhe unė si prind, dua tė qėndroj para syve tė fėmijėve tė mi i pa pėrkulur dhe
krenar qė kan dėgjuar nga babi vetėm tė vėrtetėn. Kjo e vėrtetė peshon dhe ėshtė
kuptimplotė vetėm nė Kosovėn shtet sovran.
Postuar nga Dr. Besnik Bardhi
- Gjakovė
<bardhi_med@hotmail.com>
<< kthehu te letrat e lexuesve
|